Beren spotten Slovenie: : een avond in de kijkhut bij Postojna

Beren spotten in Slovenië kan dichterbij dan je denkt: in de bossen bij Postojna, op ruim een uur van Ljubljana. Nathalie ging een avond mee de kijkhut in.

Slovenië wordt vaak het groene hart van Europa genoemd. Niet gek als je bedenkt dat meer dan de helft van het land uit dichte, uitgestrekte bossen bestaat. Slovenië heeft dan ook een perfect leefgebied voor bruine beren en andere zoogdieren zoals lynxen en wolven. Speciaal voor Nature Travel Lab ging ik met een gids op ‘berenjacht’ in een regionaal natuurpark in de buurt van Postojna, in het westen van Slovenië.

Op berenjacht met gids Grega

De spanning is voelbaar in het busje dat ons diep in de dichte bossen op zo’n 1000 meter hoogte brengt. Iedereen kijkt verwachtingsvol uit het raam naar buiten. Mijn fantasie slaat al snel op hol, want ik zie in bijna elke grote boomstronk een kop van een bruine beer.

Onze gids, Grega, geeft tijdens het rijden op strenge toon instructies over de dingen die komen gaan. Zijn naam is een typische Sloveense naam en betekent ‘waakzaam’. Dat is wel toepasselijk als gids op wildlife trips. Hij vertelt dat we straks nog even uit het busje mogen om de benen te strekken en te plassen, want als we eenmaal bij de kijkhut zijn dan is het zo’n twee uur lang stilzitten. We mogen geen eten meenemen, alleen een flesje water.

Als we op een paar minuten afstand van de hut parkeren, mogen we echt helemaal niet meer praten. Tijdens een best pittige klim door het bos naar de kijkhut mogen je schoenen geen enkel geluid maken. In het busje heeft Grega al verteld dat in deze bossen naar schatting zo’n dertig beren leven.

In heel Slovenië zijn dat in totaal tussen de 950 en 1000 beren. Andere grote zoogdieren die hier hun thuis hebben zijn lynxen en wolven. Grega heeft eerder verteld dat lynxen megaschuw zijn, dus die zul je eigenlijk nooit kunnen spotten. En wolven en beren zijn geen ‘vrienden’, dus die vind je meestal niet in hetzelfde gebied. Behalve op de arm van Grega, want daar prijkt een enorme tattoo van een wolf.

In de kijkhut: wachten in stilte

Heel soms kan het gebeuren dat er al een beer in de buurt is en daarom gaat hij vooruit, terwijl wij op een rijtje staan te wachten. Ineens valt me op dat er een pistool in een holster aan zijn heup bungelt. Hierdoor besef ik dat we toch echt in de wereld van wilde dieren zijn en dat het niet altijd zonder gevaar is.

Even later wenkt Grega ons en dan sluipen we het laatste stukje naar boven, naar de ingang van de houten hut. Van binnen is de ruimte bedekt met isolatiemateriaal dat ook in een radiostudio wordt gebruikt. Het is er pikkedonker. Alles om ervoor te zorgen dat we de dieren niet verstoren. Er zijn twee bankjes waar we met zijn zessen op gaan zitten.

Voor de kleine kijkvensters hangen zwarte doeken die we vastzetten aan twee haakjes boven het raampje. En dan begint het wachten. En geen geluid maken. Ik hoor mezelf slikken, zo stil is het in de ruimte. Verder is er geen geluid. Het is ook enorm warm in de kijkhut, maar ik durf mijn vest niet uit te doen omdat ik bang ben om lawaai te maken. Ik kijk door het venster en kijk van links naar rechts om te zien of ik een beer kan spotten tussen de berkenbomen.

De eerste beer verschijnt

Na een half uurtje wachten komt bovenin de boom pal naast onze hut een specht zijn luide werk doen. Iedereen volgt het timmerwerk van de vogel en we zijn daardoor een beetje afgeleid. Het begint intussen al een klein beetje te schemeren. Ik wil heel graag een slok water nemen, maar ik ben bang dat dit geluid maakt. Net als ik begin te denken dat we vanavond geen beer gaan zien op zijn route door het bos, zie ik ineens een donkere gedaante die in een drafje loopt richting de open plek in het bos onder ons.

Ik weet dat ik geen geluid mag maken en dus maak ik wilde, enthousiaste wijzende gebaren. Dit is spannend én genieten! De beer heeft een hele donkerbruine vacht. Zijn grote kop is iets lichter van kleur. Hij is kleiner dan ik had verwacht. Op zo’n 75 meter onder ons snuffelt hij wat rond tussen de bomen. Het valt me op dat hij (Grega zal op de terugweg vertellen dat dit een mannetje was) best wel schrikachtig is. Hij kijkt veel om zich heen en af en toe springt hij zelfs op en rent een stukje weg van de open plek, beschutting zoekend tussen de bomen.

Ik pak mijn verrekijker en zie haarscherp zijn donkere vacht, zijn neus en zijn kleine priemoogjes. Of ik het me verbeeld weet ik niet, maar het lijkt alsof die kleine oogjes me soms aankijken (terwijl we in het donker zitten achter kleine vensters).

Een tweede beer erbij

Mannetjes wegen gemiddeld tussen de 200 tot zelfs 300 kilo (afhankelijk van het seizoen), terwijl vrouwtjes zo’n 100-150 kilo wegen. Dan verschijnt ineens een tweede, iets kleinere beer tussen de bomen. Ze staan allebei stil en kijken elkaar van een afstand aan. Het lijkt een soort ‘stare-down’. De nieuwkomer blijft een beetje op afstand. Dit is een vrouwtje horen we later en het is ook nog paarseizoen.

Maar het wordt al snel duidelijk dat eten op dit moment belangrijker is dan paren. Langzaam komt ze wat dichterbij. De dieren houden elkaar nauwgezet in de gaten. Terug in het busje zal onze gids vertellen dat er vrijwel nooit twee beren naar deze plek komen. Dat is dus echt een cadeau! Hij denkt dat het te maken heeft met het veranderende weer. Er is storm en onweer op komst en dat voelen dieren volgens hem aan. Ze eten hun buikje vol en voordat het losbarst gaan ze op een droge plek in het bos schuilen.

Overnachten tussen de bomen: Theodosius Forest Village

Nadat de gids ons groepje weer heeft afgezet bij het ontmoetingspunt in Postojna rijd ik in een half uurtje naar de Vipava-vallei, bekend van de Sloveense wijnen. Ik slaap vanavond, een beetje zoals de beren, tussen de bomen in een bijzonder boshuisje. Theodosius Forest Village heeft acht smaakvol ingerichte cabins met een eigen hot tub, waarin ik lekker kan ontspannen na deze geweldige ervaring. Ik kan het nog steeds bijna niet geloven dat ik voor het eerst beren in het wild heb gezien!

De volgende ochtend word ik wakker van een gek soort schor gebrul of geblaf, dat met tussenpozen klinkt. “Zo klinkt een beer toch niet?’’, zeg ik hardop tegen mezelf. Het is ook geen vogel, want mijn vogelapp reageert niet als ik ‘m aanzet. Bij het ontbijt hoor ik dat het een ree is. In de bossen rond de cabins zitten reegeiten met hun kleintjes. Heerlijk toch om zo middenin de Sloveense natuur te verblijven en er helemaal in op te gaan.

Wijnproeven bij Guerila in de Vipava-vallei

Maar de ‘plicht’ roept. Later vandaag staat een wijnproeverij op het programma. Ik ga bij het wijndomein Guerila, verderop in de Vipava vallei, hun biodynamische wijn proeven en ik verblijf ’s avonds ook in een van de drie appartementen van Guerila die toepasselijk genoemd zijn naar de druivenrassen die hier voorkomen, zoals pinela. Guerila is het initiatief van Zmagoslav Petrič. Van kinds af aan heeft Zmagoslav geleerd om respect te hebben voor de natuur. En dat proef je in zijn witte en rode biowijnen.

Zelf beren spotten Slovenië? Hieronder lees je waar, wanneer en hoe.

Praktische informatie: beren spotten Slovenië

Waar kun je het beste beren spotten Slovenië?

1. Regionaal park Notranjska (bij Postojna)

2. Lož-vallei en Snežnik-bossen

3. Kočevsko regio

Wanneer kun je het beste beren spotten in Slovenië?

Het seizoen loopt van mei tot oktober.

Welk moment van de dag beren spotten Slovenië?

De tochten starten meestal zo’n twee uur voor zonsondergang, wanneer beren het meest actief zijn. Er is ook een kans om andere dieren te zien, zoals everzwijnen. De kans is groot dat je beren ziet, maar je hebt geen 100% garantie want het blijven wilde dieren.

Hoe beren spotten Slovenië?

Je zit samen met de gids in speciaal ontworpen, veilige observatiehutten in het bos. Ga nooit zonder gids op zoek naar wilde dieren zoals beren.

Met wie beren spotten Slovenië?

Ik heb een excursie geboekt bij forest-adventures, een initiatief van Matej Kavčič.