Begin september reed ik de bergen in richting Forni di Sopra. Het voelde meteen anders dan de bekende Dolomieten: rustiger, vriendelijker, minder toeristisch.
Een paar dagen wandelde ik boven de boomgrens bij Mount Varmost, dook ik het culturele bergdorp Sauris (Zahre) in (met z’n eigen taal en tradities) én fietste ik langs de rivier Tagliamento tot aan de samenvloeiing met de Fella. En niet te vergeten: ik proefde de heerlijke lokale keuken.
Dit is Friuli zoals ik het beleefde: rust, natuur, bergcultuur en een rivier die alles met elkaar verbindt.
Forni di Sopra ligt in het hart van de UNESCO-werelderfgoed Dolomieten. Het gebied heeft een rijke biodiversiteit dankzij de ligging in een zonnige vallei omgeven door bossen en hoge bergen. Perfect voor liefhebbers van natuur en duurzaam toerisme. Het landschap is gevarieerd met eeuwenoude culturen en diverse morfologieën.
De bewoners zijn trots op wat de natuur ze brengt. Ze organiseren activiteiten als in de lente de ‘Festa delle Erbe di Primavera’ en de ‘Festa dei Funghi’ in het najaar om het belang van biodiversiteit te benadrukken.
In Forni di Sopra ben ik met een gids naar de Mount Varmost (1.758 m) – ook wel Clap Varmost – gewandeld. Het gebied wordt steeds aantrekkelijker als wandelbestemming door de zakkende sneeuwgrens. Het dorp zelf biedt ook legio mogelijkheden voor outdoor-liefhebbers.
We gingen omhoog met de stoeltjeslift en wandelden de Giro delle Malghe. Een prachtige route die je bij een gemiddeld goede conditie prima kunt doen. Je hebt op sommige plekken uitzicht op de beroemde Tre Cime, maar voor mij doet dit gebied zelf niet onder aan de ‘bekendere’ Dolomieten.
Bij een berghut langs de route schonken vrijwilligers koffie met zelfgemaakte cake en we lunchten op een heerlijke plek in een vallei omringd door bergen. Lunch bij Rifugio Casera Tartoi. Je kunt hier ook overnachten (praktisch het hele jaar open en elektrische dekens).
In de middag ontdekte ik Forni di Sopra op de fiets (jawel, een e-bike) en fietste rondom de Tagliamento met af en toe een flinke klim.
De energieproductie in Forni di Sopra is afkomstig van twee waterkrachtcentrales, een zonne-energiesysteem en een biomassacentrale. Het is de enige gemeente in Friuli-Venezia-Giulia die energie-onafhankelijk is. Voor verwarming wordt een deel van de energiebehoefte gedekt door de lokale biomassacentrale. Het is een vooruitstrevende gemeente op energiegebied, die volledig is opgebouwd uit hernieuwbare bronnen dankzij de samenwerking tussen de waterkracht-coöperatie van Forni di Sopra en de gemeente. Forni di Sopra telt slechts 900 vaste inwoners en heeft energie voor 2.000.
Van Forni di Sopra ging ik door naar Sauris op 1.212 meter hoogte (zo’n 35 kilometer). Een bijzonder fraai bergdorpje met een eigen taal. Dit zijn overigens de Karnische Alpen en geen Dolomieten.
Ik deed een deel van de Sentiero A2 hike. Deze klimmende wandeling is goed te doen, want grotendeels over asfalt. Het gebied is ook zeer geliefd bij vogelspotters. Boven wachtte weer een heerlijke plek voor een (lichte) lunch bij Rifugio Eimblateribn.
Sauris is een perfecte plek voor sterren kijken. Lage luchtvervuiling en weinig licht. Het gebied is ook in trek bij motorrijders vanwege de prachtige route met veel bochten. In de middag was het tijd om wat lokale ambachten te ontdekken. Sauris heeft – behalve de beroemde hamfabriek van Wolf – een klein museum met houtbewerking. Ik heb in Sauris overnacht in een ‘albergo diffuso’, je slaapt dan verspreid door het dorp.
Je hebt 2 bekende fietsroutes de FVG6 en de FVG1 die langs de rivier Tagliamento gaan. Ik ben vanuit Cavazzo Carnico gestart en heb een deel van de route langs de Tagliamento gedaan tot aan de samenvloeiing met de Fella.
Ik maakte een korte stop bij Trasaghis aan het Lago di Cavazzo, ook wel Lago dei Tre Comuni. Rondom het meer is een mooie fiets- en wandelroute.
In Venzone zijn we even afgestapt voor een kop koffie. Sfeervol en historisch belangrijk dorpje dat geheel in originele stijl is heropgebouwd na de aardbeving in 1976. Ook een van de ‘borghi più belli d’Italia’. Niet onbelangrijk: het ligt bovendien aan de Alpen Adria fietsroute FVG1.
Je kunt Venzone en het nabij gelegen Gemona bezoeken met een gids. Interessante verhalen over het historisch belang en de veerkracht van de dorpjes.
2. Sentiero A2 naar Rifugio Eimblateribn (Sauris)
Bonus als je langer blijft:
Reistip (slow): plak er een paar extra dagen aan vast en reis rustiger (blijf langer op 1 plek). Friuli beloont traag reizen.
Mijn trip was begin september, wat ik zelf ideaal vind: vaak stabiel wandelweer, minder drukte dan hartje zomer, en ’s avonds al snel genoeg donker voor sterren kijken. De dorpjes voelen wel wat verlaten aan, dus hou je van wat meer reuring, dan zijn juni en juli wellicht beter.
N.B.: Let wel op de openingsdagen van de liften want deze sluiten begin september
Wandelen
Kleding (laagjes!)
Voor sky safari / avond
Fietsen
Handig
Met een passie voor reizen en fotografie én meer dan 30 jaar ervaring in de reisbranche, deel ik graag mijn bijzondere natuur-reistips. Reizen is heerlijk en belangrijk, je ontmoet nieuwe mensen en culturen en het opent je blik op de wereld.
De Grandes Traversées du Jura: de mooiste wandel- en fietsroutes Les Grandes Traversées du Jura, ‘GTJ’ in de volksmond, vormen samen bijna 400 kilometer aan spectaculaire routes in het oost-Franse berggebied. Je kunt de trails wandelend, skiënd, met sneeuwschoenen...
Wandelreis Peloponnesos: de ruige Mani, de Viroskloof en sprookjesachtig Monemvasia Je hebt plekken in Griekenland waar je het gevoel krijgt dat je per ongeluk een geheime deur hebt gevonden. De Peloponnesos is zo’n plek. En dan vooral de Mani: ruig, stil,...
Rondreis authentiek Peloponnesos: van Xirokambi tot Poros in 10-daagse wandelreis Droom je van een reis naar het échte Griekenland? Weg van de massa, midden in de natuur, met genoeg ruimte voor ontspanning én avontuur? Deze unieke rondreis neemt je mee naar drie...
Laat je inspireren
Ben je op zoek naar de mooiste wandel- en fietsroutes? Of wil je informatie over reizen met de trein of advies voor de mooiste roadtrips door de natuur. Laat je inspireren voor je volgende reis in het groen; ideeën om je eigen reis te plannen of te kiezen voor een georganiseerde reis.
