Een muskusos vlucht niet. Dreigt er gevaar, dan blijft hij staan of rent hij er juist op af. Tegen een wolf werkt dat. Tegen een trein niet. Zo vertelt gids Hannes als we over de hoogvlakte van Dovrefjell National Park vlakbij het treinstation lopen.
Het dier overleefde de ijstijd in Groenland en Noord-Amerika, stierf uit in Scandinavië en kwam hier pas na de Tweede Wereldoorlog terug. Elk exemplaar dat je vandaag op Dovrefjell ziet, stamt af van een handvol kalveren die met de boot uit Groenland kwamen.
Half september reisde ik drie dagen door Oppdal en Dovrefjell, in het zuiden van Trøndelag. Een grafveld met honderden vikinggraven, een volle dag op de fjell op zoek naar muskusossen en een ochtend canyoning in een smalle kloof. Hieronder lees je wat ik zag, wat ik leerde en wat je moet weten als je zelf gaat.
Liever in de sneeuw? Lees over onze 7-daagse winterrondreis door Midden-Noorwegen, met sneeuwschoenen op zoek naar de muskusos.
Oppdal ligt in een brede vallei, met de bergen van Dovrefjell in het zuiden en Trollheimen in het westen. Het stadje zelf heeft niet veel charme, maar is de ideale centrale plek voor outdoor-liefhebbers. In de winter is het een skidorp. De rest van het jaar kom je hier om te wandelen, fietsen, vissen, raften en voor canyoning. Het dorp ligt aan de Dovrebanen, de spoorlijn tussen Oslo en Trondheim. Vanuit Trondheim zit je met de trein in ruim anderhalf uur in Oppdal.
Het eerste dat ik in Oppdal bezoek, is geen berg maar een begraafplaats. Grafveld Vang, een kwartier rijden van het centrum, is een van de grootste grafvelden van Noord-Europa. Tussen de berken liggen bijna 900 grafheuvels uit de late ijzertijd, de meeste uit de vikingtijd (800 tot 1000 na Christus). Bij opgravingen in 1999 kwamen ook vondsten uit de volksverhuizingstijd (400 tot 600 na Christus) naar boven.
Op zich zie je behalve de heuvels niet veel als je hier rondloopt. Maar door de verhalen van gids Anna en de bordjes langs de paden gaat het verhaal toch leven. Het is een prachtige plek in de natuur. Helaas heeft een heftige storm veel bomen doen omwaaien. Sinds de zomer van 2026 is het terrein weer geopend.
Anna vertelt dat Oppdal in deze tijd een belangrijke plek had in de internationale handel met de Britse eilanden en landen verder naar het zuiden in Europa. In en bij de graven zijn veel paardenbotten, zwaarden en juwelen gevonden. Vrouwen speelden een belangrijke rol in de Vikingtijd. Naast het huishouden zijn er talrijke bewijzen dat zij ook als krijgers op pad gingen.
Een rondleiding duurt ongeveer anderhalf uur en is echt wel de moeite waard. Toegang tot het grafveld en parkeren is gratis. Je kunt ook een uitgebreide gids over het grafveld downloaden.
De volgende ochtend vertrekken we vanaf het verzamelpunt van Oppdal Safari bij Grønnbakken voor een volle dag op de fjell. Nog voor we goed en wel onderweg zijn, steekt een prachtige rode vos het pad over.
Gids Hannes besluit om toch ongeveer een kilometer door te rijden en we starten onze wandeling bij het Kongsvoll treinstation. Hier zijn wel eens incidenten geweest met muskusossen die op een trein af renden. Hannes houdt via de telefoon contact met andere gidsen over de actuele locaties van de muskusossen maar besluit toch zijn eigen pad te volgen, en dat blijkt een verstandig besluit.
We wandelen omhoog en het waait flink. Onderweg ziet Hannes berken met beschadigde schors. Hier zijn ze in ieder geval langs gekomen. We zijn van het standaard pad afgegaan en wandelen tussen het bergachtige maanlandschap. De kleuren zijn schitterend door het rood van planten, grijzige mos en groene struikjes. We proeven de wilde blauwe bes en leren over de begroeiing. Een muskusos-safari vraagt om geduld.
Plotseling staat Hannes stil en tuurt door zijn verrekijker. Hij heeft er een gespot. Met het blote oog niet te zien, dus we kijken door de telescoop. Even later signaleren we nog een kudde van wel 5 muskusossen. Ik had ze alleen nooit kunnen vinden, omdat ze qua kleur volledig opgaan in het landschap.
Je mag Dovrefjell zelf in, zolang je afstand houdt. Toch raad ik de wandeling met gids echt aan. Het gebied is enorm en de kuddes verplaatsen zich voortdurend. Het zijn er ook maar zo’n 200. Wat in eerste instantie een steen in het landschap lijkt, blijkt later een enorm dier van zo’n 400 kilo. Hannes weet waar ze de afgelopen dagen zijn gezien, leest hun gedrag en vertelt over het ecosysteem van de hoogvlakte.
Zonder gids hadden we ze nooit gevonden, of in ieder geval niet gezien. Bovendien houd je met gids voldoende afstand en loop je geen gevaar. We hebben de muskusos alleen via de telescoop goed kunnen zien en fotograferen. Ook omdat het bronsttijd is.
In september is het bronsttijd. De stieren zijn onrustig en reageren fel op alles wat te dichtbij komt. Houd minimaal 200 meter afstand. Komt een muskusos toch jouw kant op, loop dan rustig weg. Blijf niet staan voor die ene foto: een muskusos is sneller dan hij eruitziet. Hij kan wel 60 km per uur en hij vlucht niet.
De dieren worden elke winter geteld, vertelt Hannes. Bij de telling van 2026 waren het er minstens 220. Het beheer streeft naar ongeveer 200 dieren, zodat de fjell niet wordt kaalgegraasd en de muskusos niet in conflict komt met mensen of wilde rendieren. Groeit de kudde te hard, dan wordt er afgeschoten. Ze schieten dan een hele kudde neer, om geen angst te creëren bij de overgebleven dieren. Een muskusos wordt volgens Hannes gemiddeld zo’n 10 tot 15 jaar oud.
Als je de muskusos wil vinden, moet je omhoog. De dieren zoeken de kou op en leven hier rond de 1.200 meter hoogte. Ze eten grassen, kruiden en korstmos. Met hun dikke vacht zijn ze gebouwd voor wind en vorst, niet voor een warme nazomerdag.
Muskusossen leefden 30.000 tot 100.000 jaar geleden in Scandinavië, maar overleefden de laatste ijstijd hier niet. In de jaren dertig werden de eerste dieren uit Groenland bij Hjerkinn losgelaten. Die kudde verdween tijdens de oorlog. Tussen 1947 en 1953 volgde een tweede poging met 27 jonge dieren uit Groenland. Door ziekte en ongelukken waren er in augustus 1953 waarschijnlijk nog maar tien over. Uit die kleine groep is de huidige stam gegroeid.
Boven de hoogvlakte rijst Snøhetta op, met 2.286 meter de hoogste berg van het nationaal park en de hoogste van Noorwegen buiten Jotunheimen. Lang dachten Noren dat dit de hoogste berg van het land was. Als je de top niet wil beklimmen, kun je vanaf Hjerkinn in een half uur naar Viewpoint Snøhetta lopen, een uitkijkpunt ontworpen door het gelijknamige architectenbureau.
Door hetzelfde landschap loopt de Kongevegen (oude Koningspad), begin 18e eeuw aangelegd als eerste openbare weg over een hooggebergte in Noorwegen. Pelgrims op weg naar Trondheim volgen nog altijd delen van deze route.
Tip van de gids: de Kongevegen (ook in Oppdal) is een goede plek om elanden te spotten, vooral vroeg in de ochtend of tegen de avond. Ik ging op elandenjacht met de camera, maar zag er zelf geen, het was denk ik al te donker.
Tip: langs de doorgaande weg (E6) is het uitkijk- en wandelpunt Rullesteinen. Hier zit je op het grensgebied met het Rondane Nationaal Park en kun je wandelen door het prachtige landschap langs een meertje.
Op de laatste ochtend gaan we het water in. Of nou ja, ik bied aan om de foto’s te maken van de overkant van het water. Vanaf Breesgård Turistsenter, een camping op een halfuur van Oppdal, gaan we met Opplev Oppdal ruim twee uur canyoning. Wetsuit, zwemvest, helm en klimmateriaal krijg je mee. Je springt van een hoogte van zo’n 9 meter als je durft. Ik maak de foto’s. Het water is koud ondanks de wetsuit maar het is wel een ervaring voor thrill seekers.
Wat je zelf meeneemt: iets van wol of synthetisch om onder het wetsuit te dragen (geen katoen), wollen sokken, een handdoek, een tas voor natte kleren en bij voorkeur schoenen die nat mogen worden.
Wil je net als ik liever het water in zonder te klimmen? In Oppdal kun je ook raften.
Ik sliep in Bjerkeløkkja, een historisch gebouw even buiten het centrum van Oppdal. 35 kamers in cabins en kamers. Een heerlijk uitgebreid ontbijt en voor een dag op de fjell of in de kloof smeer je hier zelf een lunchpakket bij het ontbijt.
Trøndelag noemt zichzelf niet voor niets een voedselregio: de streek telt meer dan 200 lokale producenten en was in 2022 European Region of Gastronomy. In Oppdal at ik bij Det Sorte Får in het centrum, bekend om haar lamsvlees, en bij Oppdal Turisthotell naast het station.
Houd er rekening mee dat het weer op de fjell snel omslaat. Ook in september kan er op de hoogvlakte sneeuw vallen.
Deze reis werd mogelijk gemaakt door Explore Trøndelag en Visit Oppdal. De inhoud is onafhankelijk geschreven.
In Dovrefjell-Sunndalsfjella National Park, in de gemeenten Oppdal, Dovre en Lesja. Het is de enige plek in Europa met een levensvatbare, wilde kudde muskusossen.
Houd minimaal 200 meter afstand, zeker in de bronsttijd in de herfst. Komt een dier op je af, loop dan rustig weg.
Het is niet verplicht, maar wel aan te raden. Een gids weet waar de kuddes zich ophouden en kent hun gedrag, wat de kans op een veilige ontmoeting vergroot.
Van juni tot eind september kun je de fjell te voet op. In de herfst zie je herfstkleuren, is het rustiger en zijn de muskusossen in de bronsttijd actief. In de winter kan het met sneeuwschoenen.
Oppdal ligt aan de Dovrebanen tussen Oslo en Trondheim. Vanuit Trondheim duurt de treinreis ruim anderhalf uur.
Trøndelag is een interessant gebied in Midden-Noorwegen. Behalve de natuurparken heeft Trøndelag een belangrijke historie voor Noorwegen. Zo werd in Stiklestad St. Olav gedood. In het jaar 2030 wordt zijn overlijden geëerd tijdens het nationaal jubileum. Tegenwoordig loopt de St. Olavsleden pelgrimsroute langs deze stad naar Trondheim.
Met een passie voor reizen en fotografie én meer dan 30 jaar ervaring in de reisbranche, deel ik graag mijn bijzondere natuur-reistips. Reizen is heerlijk en belangrijk, je ontmoet nieuwe mensen en culturen en het opent je blik op de wereld.
Wandelen naar Trondheim over oude pelgrimspaden Hoe is het om dagenlang over oude pelgrimspaden naar Trondheim te wandelen? Tijdens een reis door Zweden en Noorwegen liep ik verschillende trajecten van de St. Olavsleden. Van het open grensgebergte bij Skalstugan tot...
St. Olavsleden wandelen: route, etappes en tips Duizend jaar geleden liep Olav Haraldsson deze weg noordwaarts, op zoek naar zijn kroon. Hij vond de dood bij Stiklestad, en werd drie jaar later heilig verklaard. Sindsdien lopen pelgrims dezelfde route: van de oostkust...
Laat je inspireren
Ben je op zoek naar de mooiste wandel- en fietsroutes? Of wil je informatie over reizen met de trein of advies voor de mooiste roadtrips door de natuur. Laat je inspireren voor je volgende reis in het groen; ideeën om je eigen reis te plannen of te kiezen voor een georganiseerde reis.
