Duizend jaar geleden liep Olav Haraldsson deze weg noordwaarts, op zoek naar zijn kroon. Hij vond de dood bij Stiklestad, en werd drie jaar later heilig verklaard. Sindsdien lopen pelgrims dezelfde route: van de oostkust van Zweden, over de bergen naar Noorwegen, tot aan zijn graf in de Nidaros kathedraal in Trondheim.
Die route heet nu de St. Olavsleden, de meest noordelijke pelgrimsroute ter wereld. In 2030 is het duizend jaar geleden dat Olav sneuvelde, en Noorwegen bereidt zich voor op een nationaal jubileum. Reden genoeg om de route, de geschiedenis en de praktische kant van dit wandelavontuur op een rij te zetten.
De St. Olavsleden loopt van Selånger, aan de oostkust van Zweden bij Sundsvall, naar de Nidaros kathedraal in Trondheim. De route is ongeveer 564 kilometer lang, verdeeld in 29 etappes van gemiddeld 20 kilometer, en telt in totaal zo’n 30 wandeldagen als je alles achter elkaar loopt.
De St. Olavsleden is onderdeel van een groter netwerk van pelgrimspaden, de St. Olav Ways, die vanuit meerdere landen samenkomen bij het graf van Olav Haraldsson. Sinds mei 2010 heeft dit netwerk de status van Europese Culturele Route, toegekend door de Raad van Europa.
Onderweg wissel je bos, meren, landbouwgrond en berglandschap af. Het parcours is over het algemeen gematigd van hoogteverschil, wat het ook geschikt maakt om (deels) te fietsen, vooral aan Zweedse kant. Veel pelgrims lopen niet de hele route in één keer, maar knippen ‘m op in etappes die ze over meerdere jaren afwerken, of je kunt hem combineren met de trein.
Olav Haraldsson (995-1030) was koning van Noorwegen van ongeveer 1015 tot 1028, tot hij werd verdreven. In de zomer van 1030 keerde hij terug uit ballingschap in Novgorod (in het huidige Rusland) om zijn troon te heroveren. Op 29 juli 1030 sneuvelde hij bij Stiklestad, in de slag om zijn koninkrijk terug te winnen.
Een jaar later werd zijn lichaam opgegraven en onaangetast bevonden. Hij werd heilig verklaard en groeide uit tot het symbool van het Noorse rijk, een status die vandaag nog zichtbaar is in het Noorse rijkswapen, waar de leeuw Olavs bijl vasthoudt. Vanaf 1070 werd op zijn graf de Nidaros kathedraal gebouwd, die uitgroeide tot de belangrijkste pelgrimsbestemming van Noord-Europa.
In 2030 is het precies duizend jaar geleden dat Olav sneuvelde bij Stiklestad. Noorwegen organiseert daarom het Nasjonaljubileet 2030, met de meeste aandacht in Trøndelag en Trondheim, waar hij stierf en begraven ligt. Ook heeft de katholieke kerk in Noorwegen de paus gevraagd om een jubeljaar uit te roepen van 2030 tot 2031, ter herdenking van zowel zijn dood (29 juli 2030) als de opgraving van zijn lichaam een jaar later (3 augustus 2031).
Voor wandelaars betekent dit de komende jaren toenemende aandacht voor de route, restauratiewerk aan de Nidaros kathedraal en diverse herdenkingsevenementen in Trøndelag, een mooi moment om je eigen pelgrimstocht te plannen voordat het drukker wordt.
Vanaf bergdorpen als Duved en Skalstugan, in de Zweedse Åre-regio, voert de route over de grens naar Noorwegen. Je loopt hier over de brede Kong Karls Johans veg, ooit aangelegd als koninklijke route, dwars over het hoogland tussen de twee landen. Het is het meest afgelegen en ruige stuk van de hele tocht, met wijds uitzicht en weinig bebouwing.
Eenmaal in Noorwegen voert de route door de bossen en langs de rivieren van Trøndelag, richting Stiklestad. Bij het Stiklestad National Cultural Center bezoek je de Stiklestad kerk met de Olavsteinen en de gereconstrueerde Vikinglanghuizen van Stiklastadir, gebouwd op de plek waar Olav sneuvelde. Verderop passeer je de kloosterruïne van Munkeby en de historische houten huizen van Levanger, met zijn arboretum en de Alstadhaug kerk uit de twaalfde eeuw.
Het laatste deel van de tocht loopt vanaf Ranheim langs de Trondheimsfjord, langs het Ringve museum met zijn arboretum, tot in het historische Bakklandet en over de oude stadsbrug. De route eindigt bij de Nidaros kathedraal, waar pelgrims traditioneel hun pelgrimsdiploma ontvangen.
De volledige route is ongeveer 564 kilometer lang en is verdeeld in 29 etappes. Aan een stuk door lopen kost ongeveer 30 dagen, maar veel pelgrims lopen de route in delen, verspreid over meerdere jaren.
Ja. De route loopt langs veel dorpen en steden, dus je kunt op bijna elk punt instappen of uitstappen. Dat maakt het ook goed te combineren met de trein, of met een georganiseerde reis die zich op één etappe richt.
Grotendeels wel. De paden zijn breed en het hoogteverschil is gematigd, met uitzondering van de bergsectie tussen Zweden en Noorwegen, die meer conditie en de juiste uitrusting vraagt. De uitdaging zit hem in het weer, de afstanden en de rust: je komt hier niet zoveel wandelaars tegen als bijvoorbeeld bij Santiago de Compostela.
Mei tot september. Houd er rekening mee dat het weer in de bergen ook in de zomer snel kan omslaan, dus check voorafgaand aan je tocht de Noorse weerdienst yr.no.
Selånger ligt bij Sundsvall en is per trein bereikbaar vanuit Stockholm. Als je liever een deel van de route loopt, kun je ook instappen bij Östersund of Åre, beide met een eigen treinstation. Lees mijn verhaal en gewandelde St. Olavsleden route.
Langs de route vind je meerdere hostels, boerderijen, hotelletjes en B&B’s. Het is hier en daar wel een uitdaging om plek te vinden, dus het is raadzaam dit vooraf te regelen. Je kunt ook met je eigen tent op pad, maar houd wel rekening met de verschillende weersomstandigheden.
Als je liever je bagage niet zelf tussen je overnachtingen sjouwt, kun je dat laten vervoeren. Er hangt wel een prijskaartje aan. Het is voordeliger om de vervoerskosten met een groep te delen. Het wordt georganiseerd door de accommodaties zelf of door een taxi-service.
Je kunt de St. Olavsleden op de fiets doen. De mountainbike is het meest geschikt hiervoor. Ongeveer de helft van de route is onverhard en hier en daar word je omgeleid. De fietsroute staat goed aangegeven.
De komende jaren neemt de aandacht voor de route toe, met restauratiewerk aan de Nidaros kathedraal en diverse herdenkingsevenementen in Trøndelag rond het Nasjonaljubileet 2030. Een goed moment om je eigen pelgrimstocht te plannen voordat het drukker wordt.
Met een passie voor reizen en fotografie én meer dan 30 jaar ervaring in de reisbranche, deel ik graag mijn bijzondere natuur-reistips. Reizen is heerlijk en belangrijk, je ontmoet nieuwe mensen en culturen en het opent je blik op de wereld.
Wandelen en wildzwemmen langs de Taag: rivierstranden, gieren en kastelen in Midden-Portugal Boven de rivier draaien vale gieren hun rondjes met een spanwijdte van ruim twee en een halve meter. Beneden zit iemand met een pan in een zijrivier naar goud te zoeken. En op...
Natuur in Midden-Zweden: watervallen, uitkijkpunten en beren rond Ytterhogdal Als je over de E45 naar het noorden rijdt, kom je door Ytterhogdal. De meeste mensen rijden hier gewoon door. Begrijpelijk, want Lapland lonkt. Maar niet ver van het geografische middelpunt...
Wandelen in Arouca: de spectaculairste wandelroutes in het groene noorden van Portugal 516 meter lang, 175 meter boven een kolkende rivier en halverwege geen weg terug. Dat is de hangbrug Arouca 516, het icoon van Arouca UNESCO Global Geopark. Dit geopark ligt op nog...
Laat je inspireren
Ben je op zoek naar de mooiste wandel- en fietsroutes? Of wil je informatie over reizen met de trein of advies voor de mooiste roadtrips door de natuur. Laat je inspireren voor je volgende reis in het groen; ideeën om je eigen reis te plannen of te kiezen voor een georganiseerde reis.
