Intragna: eten wat er groeit en onkruid dat de muren verovert

Intragna: het onkruid op je bord en op de muur

De trein naar Intragna is geen gewone trein. Hij klimt en kronkelt door de Centovalli, het ‘dal van de honderd valleien’, tot je uitstapt in een dorp dat tegen de helling lijkt te zijn vastgeplakt. Ik ben in het zuiden van Zwitserland, in Ticino. Hier woont Milo Bissegger. En bij hem eet je niet wat de kaart voorschrijft, maar wat het seizoen en de berghelling die ochtend te bieden hebben.

Het is een van die ervaringen die ik niet snel zal vergeten: een gastronoom die je meeneemt het veld in, je leert kijken naar wat de meeste mensen onkruid noemen, en het vervolgens op je bord legt. Toevallig is zijn tante wereldberoemd geworden met precies datzelfde onkruid, maar dan metershoog op de muur.

Gastronoom van opleiding, botanicus uit liefde

Milo Bissegger groeide op in de Centovalli, te midden van de natuur. Na zijn middelbare school studeerde hij af aan de Universiteit voor Gastronomische Wetenschappen in Pollenzo; de universiteit die voortkwam uit de internationale Slow Food-beweging. Zijn afstudeerscriptie ging over de ‘intelligentie’ en gevoeligheid van planten, en wat dat betekent voor de keuken.

In 2018 haalde hij daarbovenop een veldbotanisch certificaat van de Zwitserse Botanische Vereniging. Sindsdien wijdt hij zich aan ‘erbe spontanee‘: eetbare wilde planten en bloemen. Zijn leidraad is het credo van Slow Food: buono, pulito e giusto, oftewel goed, schoon en eerlijk. Biodiversiteit, seizoen, en kennis van de eigen streek staan centraal.

Een wilde lunch: eten wat er groeit

Wat Milo doet, laat zich nog het best omschrijven als een wandeling die eindigt op je bord. Tijdens de cursus of excursie leer je eerst de planten herkennen, welke eetbaar zijn, welke je beter laat staan, en waar ze naar smaken. Waarna je ze proeft als hét hoofdingrediënt van de maaltijd. Wat er op tafel komt, bepaalt het seizoen.

Ik leer over de Coca-Cola-plant die na 1492 uit Azië kwam, over de ‘Chenopodium album’ (melganzenvoet in het Nederlands), onkruid als wilde spinazie, hoe je een vitaminerijke salade maakt met paardenbloemblad en dat de brandnetel meer proteïne bevat dan soja.

Goed om te weten: Milo runt geen regulier restaurant waar je zomaar binnenloopt. Je sluit aan bij een cursus, een foraging-excursie of een workshop (in het Italiaans, Duits of Engels), of stemt een privé-ervaring of teambuilding met hem af.

De ‘wilde lunch’ hoort daarbij. Deze is overigens heerlijk en vegetarisch. Het zelfgemaakte ijs met zuring als dessert smaakte verrassend genoeg naar banaan. Reserveer van tevoren. Zijn cursussen zitten snel vol.

Mona Caron: het onkruid komt tot leven op de muur

Ik ontmoette ter plekke ook Mona Caron, Milo’s tante. Ze is een Zwitserse kunstenaar die in haar tweede thuisstad San Francisco muurschilder werd, en inmiddels wereldwijd beroemd om één thema: Weeds. In deze serie schildert ze metershoge muurschilderingen van ‘onkruid’; de verwaarloosde planten die zich door scheuren in het beton omhoog duwen, als symbool van veerkracht en verzet.

Haar werk staat op gevels in onder meer Brooklyn, São Paulo, Lissabon, Quito en, dichter bij huis, het Ticinese Mendrisio. Op Instagram verzamelt ze haar plantenstudies onder de zelfbedachte hashtags #UrbanMacroHerbarium en #Phytograffiti.

En nu is ze ook aan het werk op muren in Intragna. Ze toont ons de verschillende plekken in het dorp en waarom de verering van deze vergeten planten. Bij een grote steiger legt ze uit hoe het schilderen te werk gaat met het zorgvuldig plaatsen van tape op de plekken waar ze gaat schilderen. De muurschilderingen geven het slaperige dorp een moderne impuls. Ik moet denken aan mijn ervaring in de Spaanse Pyreneeën, waar Santi Moix in een verlaten kerk zijn kleurrijke bloemen als muurschilderingen maakte. Het werk van Mona Caron is realistischer en minder abstract, maar niet minder fraai.

De neef legt de overgeslagen wilde planten op je bord. De tante zet ze metershoog op de muur. Zelfde planten, twee kunstvormen.

Intragna en de Centovalli: zo kom je er (zonder auto)

Intragna ligt aan de Centovalli-spoorlijn, de smalspoorbaan die over ruim vijftig kilometer Locarno met het Italiaanse Domodossola verbindt, dwars door kloven en over hoge viaducten. Het dorp ligt in een open vallei tussen twee rivieren. Het is er heerlijk rustig, begin juni. Het dorp telt zo’n 900 inwoners en heeft op het dorpsplein winkeltje ‘Avanti avanti’ (Kom binnen) met verse producten dat 24/7 open is.

Vanuit Locarno ben je er in een klein half uur; en de rit zelf is een belevenis. Een auto heb je niet nodig; met het Ticino Ticket reis je gratis. Hoe ik de hele reis autoloos deed, lees je in het verhaal over Ticino zonder auto.

Boek vooruit

Milo Bissegger geeft zijn cursussen en excursies in het Italiaans, Duits en Engels, én ze zijn populair (de voorjaarscursus was uitverkocht). Reserveer ruim van tevoren via milobissegger.ch en check welke ervaringen in jouw reisperiode op het programma staan.

Praktische informatie

PlaatsIntragna, in de Centovalli (kanton Ticino, Zwitserland)
BereikbaarheidMet de Centovalli-trein vanuit Locarno (ca. 30 min); geen auto nodig, gratis met Ticino Ticket
Milo BisseggerGastronoom & veldbotanicus, gespecialiseerd in eetbare wilde planten; cursussen, excursies, workshops en teambuilding (IT/DE/EN) op milobissegger.ch
Mona CaronZwitsers-Amerikaanse muurschilder, bekend van de WEEDS-serie; werk wereldwijd en in Ticino monacaron.com
Beste tijdLente tot herfst; het plantenaanbod is het rijkst in de late lente en zomer

Veelgestelde vragen over Intragna

Wat doet Milo Bissegger precies?

Milo Bissegger is gastronoom en veldbotanicus, gespecialiseerd in eetbare wilde planten en bloemen. Hij geeft cursussen, foraging-excursies en workshops waarin je leert wilde planten te herkennen, te plukken en te proeven. Vaak afgesloten met een ‘wilde lunch’.

Kun je bij Milo Bissegger zomaar gaan eten?

Nee, het is geen regulier restaurant. Je sluit aan bij een cursus of excursie, of stemt een privé-ervaring met hem af; de maaltijd met wilde planten hoort daarbij. Reserveer vooraf via zijn website, want de cursussen zijn vaak snel vol.

Wie is Mona Caron?

Mona Caron is een Zwitsers-Amerikaanse muurschilder en Milo’s tante. Ze is wereldwijd bekend om haar WEEDS-serie: metershoge muurschilderingen van wilde planten als symbool van veerkracht. Haar werk is te zien van Brooklyn tot São Paulo, en in Ticino onder meer in Mendrisio en Intragna.

Hoe kom je in Intragna?

Met de Centovalli-trein vanuit Locarno, in ongeveer een half uur. Een auto heb je niet nodig; met het Ticino Ticket reis je gratis met het openbaar vervoer in het hele kanton.

Madelon Seignette - auteur

Over de auteur

Madelon Seignette

Met een passie voor reizen en fotografie én meer dan 30 jaar ervaring in de reisbranche, deel ik graag mijn bijzondere natuur-reistips. Reizen is heerlijk en belangrijk, je ontmoet nieuwe mensen en culturen en het opent je blik op de wereld.

ALLE BERICHTEN VAN DEZE AMBASSADEUR

Bekijk andere blogs

Laat je inspireren

Ben je op zoek naar de mooiste wandel- en fietsroutes? Of wil je informatie over reizen met de trein of advies voor de mooiste roadtrips door de natuur. Laat je inspireren voor je volgende reis in het groen; ideeën om je eigen reis te plannen of te kiezen voor een georganiseerde reis.